De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet een toename van het aantal meldingen van arbeidsongevallen. Wat betekent deze trend voor bhv-organisaties? Rob Paumen, hoofd arbeidsomstandigheden en plaatsvervangend directeur van de Arbeidsinspectie, geeft zijn visie.
In 2025 overleden er volgens cijfers van de Nederlandse Arbeidsinspectie 59 werknemers als gevolg van een arbeidsongeval. En de inspectie ontving vorig jaar in totaal meer dan 4800 meldingen van een ongeval. De meldingen gaan over situaties op de werkvloer (of onder werktijd) waarbij een slachtoffer wordt opgenomen in het ziekenhuis, blijvend letsel oploopt of overlijdt.
Toename aantal meldingen bedrijfsongeval
Al enkele jaren signaleert de Arbeidsinspectie een toename van het aantal ongevalsmeldingen. In 2025 is er sprake van een toename van twaalf procent, constateert de inspectie in het recente jaarverslag. “Het meest opvallende aan de cijfers over veiligheid op de werkvloer in ons jaarverslag is dat de ongevalsmeldingen behoorlijk zijn gestegen. Toch hebben we zeker niet de indruk dat er meer ernstige ongevallen zijn gebeurd in Nederland. Wij denken dat de toename van de meldingen vooral komt doordat we veel aandacht aan de meldplicht hebben geschonken”, vertelt Rob Paumen, hoofd arbeidsomstandigheden en plaatsvervangend directeur van de Arbeidsinspectie.
De Arbeidsomstandighedenwet verplicht werkgevers om ernstige arbeidsongevallen te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. De inspectie vermoedt al enkele jaren dat niet alle werkgevers aan deze verplichting voldoen. Paumen: “In 2025 zijn er diverse communicatiecampagnes uitgevoerd om de meldplicht onder de aandacht te brengen van werkgevers. In 2026 zoeken we ook de samenwerking met 112-meldkamers, ziekenhuizen en verzekeringsmaatschappijen.”
Zelf arbeidsongevallen onderzoeken
Na de melding van een arbeidsongeval gaat een inspecteur van de Arbeidsinspectie naar de locatie om een eerste onderzoek te doen. Soms, zoals bij zeer ernstige en dodelijke ongevallen, voert de Arbeidsinspectie een zogeheten handhavend onderzoek uit. In andere gevallen vraagt de inspecteur de werkgever om zelf een onderzoek te doen. In de rapportage beschrijft de werkgever de directe en achterliggende oorzaken van het ongeval én een verbeterplan om herhaling te voorkomen.
De inspectie beoordeelt de zelfgemaakte rapportages. Als alles op orde is, wordt het onderzoek afgesloten. Na ongeveer drie maanden wordt gecontroleerd of de werkgever de acties uit het verbeterplan heeft opgepakt. Als de veiligheid dan nog niet in orde is, zal de Arbeidsinspectie alsnog handhaven. Bij overtreding van wettelijke regels loopt de werkgever het risico om een boete te krijgen. Daarbij hoort ook de verplichting om alsnog de juiste veiligheidsmaatregelen te treffen.
Deze werkwijze is in 2023 ingevoerd. Eerder voerde de Arbeidsinspectie na een melding direct een handhavend onderzoek uit. Als de inspecteur daarbij overtredingen vaststelde, kreeg de werkgever een boete. De gedachte achter de nieuwe aanpak is dat een werkgever die zelf de oorzaken van een arbeidsongeval onderzoekt, ook echt lessen trekt uit een incident. In de organisatie ontstaat dan meer aandacht voor veilige arbeidsomstandigheden. Het verbeterplan zou vervolgens zorgen voor daadwerkelijke aanpassingen in de praktijk. Paumen: “Werkgevers moeten het ongeval zo diepgaand onderzoekendat ze bij de basisoorzaken komen. En voor iedere oorzaak moet een verbetermaatregel komen.”
Maatregelen om veiligheid te verbeteren
In 2025 startten er 3044 ongevalsonderzoeken. Het eerste onderzoek naar de effectiviteit van de vernieuwde werkwijze, dat dateert van 2024, laat zien dat 84 procent van de werkgevers de zelfrapportage met succes doorloopt. Tijdens de vervolginspectie blijken dan alle maatregelen uit het verbeterplan volledig te zijn doorgevoerd. Bovendien constateert de Arbeidsinspectie dat 32 procent extra maatregelen neemt: acties die niet in het verbeterplan waren opgenomen en die niet wettelijk verplicht zijn.
“Vrijwel alle bedrijven willen vanaf moment één aan de slag”, zegt Paumen over deze cijfers. “Dat doen ze misschien omdat ze dan geen boete krijgen, dat is natuurlijk ook een mooie stimulans. Maar ze zien vooral ook de urgentie. Werkgevers schrikken vaak van een ongeval en willen dat zoiets nooit meer gebeurt.”
Wat doet de Arbeidsinspectie?
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op veilige en gezonde werkomstandigheden en eerlijke lonen. Er werken ruim 1800 medewerkers. Ongeveer 339.000 bedrijven in Nederland vallen onder het toezicht. De inspectie controleert onder andere of organisaties voldoen aan de bhv-verplichtingen van de Arbowet. In de werkinstructie bedrijfshulpverlening geeft de inspectie handreikingen om de bhv-organisatie goed in te richten.
Hoe kunnen bhv’ers helpen?
Paumen noemt de Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E) een van de belangrijkste middelen voor arbeidsveiligheid in bhv-plichtige organisaties in Nederland. “De Arbeidsinspectie controleert of in de organisatie de wettelijk verplichte documenten – de RI&E en het bijbehorende plan van aanpak – aanwezig zijn. Uit onderzoek weten we dat steeds meer bedrijven over een RI&E beschikken. Volgens de meest recente rapportage ligt het percentage op 64 procent.” 88 procent van de werknemers valt onder de werking van een RI&E.
“Het is wel van belang dat de plannen van aanpak ook daadwerkelijk worden uitgevoerd”, benadrukt Paumen. “Daar zit zeker nog ruimte voor verbetering. Daarnaast is het belangrijk dat medewerkers worden betrokken bij de plannen van aanpak. Dat gebeurt ook niet altijd.”
Bhv-organisaties kunnen hierbij volgens Paumen een belangrijke rol spelen. “Ik denk dat bhv’ers uitermate geschikt zijn om onveilige situaties te signaleren en onder de aandacht te brengen van het management. Zij komen in het hele bedrijf en kijken op een andere manier naar de werkomgeving dan de gemiddelde medewerker of manager.”