Instructeurs die safety hosts of servicemedewerkers opleiden om hun basishulpverleningstaak bij evenementen uit te kunnen voeren, moeten wel weten hoe het er in de praktijk aan toe gaat. Daarom nodigden het NIBHV en TSC Crowd Management instructeurs uit hun achterban uit om bij een groot evenement achter de schermen te kijken. Hillegonda en Jan van de Ruitenbeek van Eerste Hulp Educatie uit Drachten tekenden in. “Indrukwekkend om de geoliede machine achter een festival van zo’n omvang te zien.”
Aan grote festivals is in Nederland in de zomermaanden geen gebrek. De bestemming van de excursie georganiseerd voor NIBHV en TSC Crowd Management, werd muziekfestival Lowlands in Biddinghuizen, waar van 15 tot 17 augustus 65.000 liefhebbers van rock, dance, hiphop en andere populaire muziekstijlen uit hun dak gingen. Een ‘muzikale stad’ in de polder als het ware, waar TSC Crowd Management de safety- en securitytaken verzorgt.
Ander type cursisten
“Het was voor ons als instructeurs heel nuttig en leerzaam om een kijkje in de keuken van Lowlands te mogen werpen”, blikt instructeur Jan van de Ruitenbeek terug. “Als bhv-opleidingsbureau hebben we doorgaans toch een ander type cursisten: mensen van bedrijven, die standaard bhv-opleidingen volgen. Maar grote delen van die opleiding zijn voor evenementenhulpverleners niet relevant, want hun hulpverlenende rol is beperkt.”
“De hulpverlening bij grote evenementen is professioneel georganiseerd, door safety- en security-organisaties met medische kennis en eigen behandelfaciliteiten op het terrein”, vervolgt Jan van de Ruitenbeek. “Ook de achtergrond van safety hosts is anders. Bedrijfshulpverleners zijn in loondienst bij bedrijven en zij kennen hun bedrijf en de processen goed. Safety hosts zijn vaak tijdelijk in dienst en worden per evenement geworven. In de meeste gevallen hebben ze beperkt kennis van veiligheidszaken.”
Eerste prioriteit: levensreddend handelen
De rol van de safety host, ook wel servicemedewerker genoemd, beperkt zich feitelijk tot de allereerste acties in de eerste twee tot drie minuten. Jan van de Ruitenbeek: “Ze moeten bij onwelwordingen of ongevallen met verwondingen vooral levensreddend kunnen handelen. Zoals mensen in de stabiele zijligging leggen, een bloeding stelpen of zo nodig starten met reanimatie, in afwachting van de georganiseerde hulpverlening. Want zeker bij reanimatie zijn de eerste drie minuten goud waard.
Daarnaast moeten de safety hosts, vanwege de specifieke aard van grote muziekfestivals, ook kennis hebben van het opvangen en doorverwijzen van hulpdiensten en het ontruimen van een locatie.”
Indrukwekkende veiligheidsorganisatie
Omdat Jan en Hillegonda, naast hun bhv-instructiebedrijf, ook actief zijn in de evenementenbranche, kennen zij het wereldje wel min of meer. Maar dan vooral evenementen tot pakweg 10.000 bezoekers en Lowlands is toch echt een maatje groter. Dat zie je terug in de geoliede machine achter de schermen voor de algehele organisatie, techniek, veiligheid en beveiliging. Daarvoor heeft Lowlands een indrukwekkende organisatie op poten gezet, met circa 3000 medewerkers.
Jan van de Ruitenbeek: “Een groot deel daarvan zal de basisbeginselen van evenementenhulpverlening moeten beheersen om bij incidenten de eerste acties in gang te kunnen zetten, terwijl de ingehuurde evenementenhulpverleningsorganisatie onderweg is. We hebben bij alle schakels in de safety- en securityketen kunnen meekijken en dat was erg indrukwekkend en leerzaam.”
“Zo heeft het Lowlands-terrein voor de duur van het evenement een compleet eigen ‘politiebureau’, maar ook een medisch centrum met medische hulpverleningsteams, een eigen team voor psychosociale hulpverlening aan mensen die door gebruik van middelen een bad trip hebben of anderszins even van de kaart zijn, en een eigen meldkamer om alle processen aan te sturen.”
“In feite heb je bij ieder evenement dezelfde componenten voor hulpverlening, crowd control en coördinatie, maar bij een festival van deze omvang wel met veel meer uitvoerende medewerkers. Voor de safety host maakt de omvang weinig verschil, want hun taak is bij alle evenementen gelijk: de zorg voor de allereerste basishulpverlening in de eerste minuten.”
Bijscholen van instructeurs
Hillegonda van de Ruitenbeek noemt het een goede zaak dat instructeurs een kleine bijscholingscursus krijgen als zij servicemedewerkers voor de evenementenbranche willen opleiden tot basishulpverlener. “Het gaat dan vooral om het onderdeel evenementenorganisatie, waarmee bhv-instructeurs die vooral in het bedrijfsleven actief zijn, niet of nauwelijks ervaring hebben. Goed om daar in de bijscholing aandacht aan te besteden. Inhoudelijk gaan we gebruik maken van het door het NIBHV en TSC Crowd Management ontwikkelde lespakket en format-lesplan die volledig op de functie van de safety host zijn afgestemd. Omdat het een door het NIBHV gecertificeerde training is, moeten ook wij zorgen dat we qua kennis op het juiste niveau zitten om de training goed te kunnen geven.”
Over de noodzaak voor safety hosts om geschoold te worden in basishulpverleningstaken, zegt Hillegonda: “Deze mensen hebben dan misschien maar een compacte taak tijdens zo’n evenement, ze staan wel op belangrijke plekken tijdens een evenement, zoals bij de in- en uitgangen van het terrein en van de podia, voor ticketcontrole en begeleiding van de bezoekers. Daar staan ze in een herkenbaar tenue van de organisatie en dan verwachten bezoekers in noodsituaties ook dat die mensen kunnen handelen. Dus moet je als safety host meer kunnen dan alleen de uitgang bewaken.”
Heel veel opleidingen nodig
Jan van de Ruitenbeek ziet dat het tijdig opleiden van servicemedewerkers wel een uitdaging is, zowel voor evenementenorganisaties als voor opleidingsbureaus. Want het gaat om een doelgroep die gedurende het jaar sterk wisselt in omvang en samenstelling.
“Er is een groot verloop in tijdelijke krachten die door organisatoren van evenementen worden geworven voor het evenementenseizoen of voor een specifiek evenement, dus jaarlijks zullen grote aantallen nieuwe mensen moeten worden klaargestoomd voor hun rol, ook de safety hosts. De grootste druk ligt, vanwege de openluchtfestivals, in de zomermaanden. Om dan in korte tijd duizenden mensen te kunnen bijscholen, heb je wel capaciteit nodig.”
“Als opleidingsbureau zien wij zeker mogelijkheden om hier ons steentje aan te kunnen bijdragen, maar om een goede inhoudelijke cursus met praktijkonderdelen te kunnen geven, mogen de groepen bij voorkeur niet groter zijn dan pakweg 12 cursisten. Dan moet je dus heel veel lesevenementen organiseren. In de praktijk zien we dat grotere opleiders kleinere bedrijven inhuren om een deel van die opleidingstaak voor hen uit te voeren, simpelweg omdat de vraag op sommige momenten te groot is.”
Goed beeld gekregen van organisatie
Samenvattend stellen Jan en Hillegonda dat de kennismaking met een groot evenement als Lowlands voor hen duidelijk toegevoegde waarde had en dat de blik achter de schermen van de organisatie geholpen heeft zich een goed beeld te vormen van de praktijk waarin de servicemedewerkers werken.
“Het is een bijzonder wereldje, dat wezenlijk anders in elkaar zit dan de reguliere arbeidsomgeving, zoals fabrieken en kantoren, waarvoor wij mensen opleiden tot bhv’er. Maar ook op evenemententerreinen is veiligheid en snelle respons bij incidenten een vereiste. De safety host is daarvan de basis. Goed dat er nu een uniform kader is voor het opleiden van deze mensen, die een compacte maar toch belangrijke rol hebben.”
NIBHV begint dit najaar met het aanbieden van bijscholingscursussen voor al geaccrediteerde NIBHV-instructeurs over wat bedrijfshulpverleners op evenementen moeten weten.